Country, kökeni kırsal atölyelere dayanan bir mobilya dilidir. Avrupa ve Kuzey Amerika’nın çiftlik evlerinde, şehirdeki gösterişli üslubu taklit etme kaygısı taşımayan ustaların ürettiği mobilyalar bu tarzın çıkış noktasıdır. Ağır oyma ve yaldız yerine sade profiller, kalın gövdeler ve eldeki malzemeyi değerlendiren bir işçilik vardır. Türkiye’de country adı bugün çoğunlukla yatak odası takımlarında geçiyor ve tarzın…
Country, kökeni kırsal atölyelere dayanan bir mobilya dilidir. Avrupa ve Kuzey Amerika’nın çiftlik evlerinde, şehirdeki gösterişli üslubu taklit etme kaygısı taşımayan ustaların ürettiği mobilyalar bu tarzın çıkış noktasıdır. Ağır oyma ve yaldız yerine sade profiller, kalın gövdeler ve eldeki malzemeyi değerlendiren bir işçilik vardır. Türkiye’de country adı bugün çoğunlukla yatak odası takımlarında geçiyor ve tarzın çıkış noktasına göre belirgin bir fark taşıyor: burada country büyük ölçüde açık renk boyalı yüzey anlamına geliyor.
Bir mobilyanın country sayılması için birkaç unsurun bir arada bulunması beklenir. İlki kapak göbeğidir. Kapağın ortası çerçevenin içine geçmiş bir panel gibi durur ve kenarında freze ile açılmış bir profil bulunur. İkincisi yüzey işlemidir; boya veya lake, ahşap dokusunu tamamen kapatmak yerine damarın hissedilmesine izin verir ve kenarlarda hafif eskitme uygulanabilir. Üçüncüsü kulptur, tarzı en çabuk ele veren detay da odur.
Country’de yüzeyin kusursuz düzlükte olması hedeflenmez. Budak izi, damar farkı ve hafif renk oynaması burada kusur değil, malzemenin kendini göstermesi olarak okunur. Masif kullanımda bu doku zaten gelir. Lake yüzeyli üretimlerde ise aynı etki, boyanın altında kalan dokunun korunmasıyla veya kenarlarda uygulanan patina ile elde edilir.
Tercihin pratik bir tarafı da var. Tamamen düz ve parlak yüzeyler her parmak izini ve her ince çiziği gösterir. Dokusu görünen ve mat bitişli bir yüzey, gündelik kullanımda oluşan izleri yutar. Çocuklu evlerde bu tarz parçaların uzun süre yeni görünmesinin nedeni büyük ölçüde budur.
Mağaza etiketlerinde bu iki ad sık sık birbirinin yerine kullanılıyor, oysa ikisi farklı yerde duruyor. Rustik daha ham bir dildir: kaba kesim ahşap, koyu ton, belirgin budak ve neredeyse hiç yüzey işlemi olmayan bir görünüm taşır. Country ise daha işlenmiştir, panel kapağı ve profil kenarı vardır, çoğunlukla boyalıdır. Provence ve benzeri adlarla anılan yorum ise country’nin daha soluk ve daha çok yıpratılmış hali sayılır, pastel tonlarda ilerler. Etiketteki adın hangisini anlattığını bilmek, oda için yanlış ton seçmeyi baştan önler.
Country kulplarının klasik hali porselen veya seramik düğmedir. Yanında eskitme pirinç, antik bakır ve dökme demir kabzalar kullanılır. Parlak krom ve ince uzun metal profil bu dilin dışında kalır, çünkü fabrikasyon bir görünüm taşır ve panel kapağın yumuşak hattıyla çakışır.
Kulp aynı zamanda en kolay değiştirilen parçadır. Tek delikli düğme kulplar hemen her gövdeye takılabilir. Kabza tipi kulplarda ise delik mesafesi belirleyicidir ve yaygın ölçüler 96 milimetre ile 128 milimetredir. Eski kulpu sökmeden önce delik aralığını ölçmek, yeni kulpun ek delik açılmadan oturmasını sağlar. Bir odanın havasını değiştirmenin en pratik yollarından biri budur.
Karma kullanımda hata genellikle ölçekten çıkar. Odanın ana hattını kuran büyük parçalar, yani karyola ile gardırop, birbirinden farklı iki dilde olduğunda oda kararsız görünür. Küçük parçalar ise iki dili birbirine bağlayabilir. Rabi Mobilya kataloğundaki country komodin seçenekleri gibi tekil ürünler bu geçiş işini görür, çünkü komodin odanın ana çizgisini belirlemez, yalnızca ona eşlik eder.
İki basit kural karma kullanımı ayakta tutar. Birincisi ahşap tonu sayısını sınırlamaktır: aynı odada ikiden fazla ahşap tonu bulunduğunda göz hangisinin ana renk olduğunu seçemez. İkincisi tekrardır. Country parçanın kulp rengi odadaki başka bir detayda, örneğin aydınlatmanın metalinde veya ayna çerçevesinde karşılık bulduğunda parça yabancı durmaz.
Ahşap, Türk ev kültüründe zaten tanıdık bir malzeme. Sedir, ahşap tavan işçiliği ve oymalı sandık geleneğine sahip bir alışkanlıkta panel kapaklı ve profil kenarlı bir mobilya yabancı gelmiyor. Buna apartman dairelerinin ışık ihtiyacı ekleniyor: açık renk boyalı yüzey, dar ve az ışık alan yatak odalarında hacmi görsel olarak büyütüyor. Mobilyanın çoğunlukla takım halinde alınması da tarzın yayılmasını hızlandırdı, çünkü country parçalar birbiriyle uyumlu bir aile olarak sunuldu.
Aynı alışkanlık bugün tersine de işliyor. Takımın tamamını değiştirmek istemeyenler, ellerindeki sade gövdeye country bir komodin veya şifonyer ekleyerek odayı sıfırlamadan tazeliyor. Tarzın esnekliği de burada görünür hale geliyor: country, tek başına duran bir parçayken bile ne olduğunu anlatabilen mobilya dillerinden biri.
Yorum Yap