BTK’nın TRABİS sistemi, Türkiye’deki .tr alan adı sayısını 1,3 milyona taşıdı. Bu artış, dijital altyapıdaki gelişmeleri ve yeni dönem tahsislerini yansıtıyor.
Türkiye’deki “.tr” uzantılı alan adı sayısı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bünyesinde 14 Eylül 2022’de faaliyete geçen TRABİS sistemi sayesinde 1 milyon 300 bine ulaştı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı verilerine göre, TRABİS’in devreye girmesiyle birlikte yapılan yeni tahsis işlemleri, toplam aktif alan adı sayısını önemli ölçüde artırdı.
TRABİS, Türkiye’deki internet alan adları yönetiminde yeni bir dönem başlattı. Sistem öncesinde yaklaşık 460 bin aktif alan adı bulunurken, TRABİS’in faaliyete geçişiyle bu sayı belirgin bir artış gösterdi. BTK, 10 Haziran 2023 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan İnternet Alan Adları Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile yönetimde ihtiyaç duyulan güncellemeleri gerçekleştirdi.
Kurul kararıyla düzenlenen “.a.tr” yapısındaki alan adlarının ilk tahsis işlemleri ve uygulanacak esaslar yürürlüğe girdi. Bu tahsis işlemlerinde, kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait kuruluşların yürürlük tarihinde tahsisli olan alan adlarına öncelik tanınıyor. Ayrıca, “ilk gelen ilk alır” kuralı da uygulanıyor.
Belirli uzantılar için üretilecek alan adları ücretsiz olarak tahsis ediliyor. Bu kapsamda “gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr” uzantıları için ücret talep edilmiyor. TRABİS kayıtlarında en büyük payı, 988 bin 743 ile “com.tr” uzantılı internet siteleri oluşturuyor.
“com.tr” uzantısını 180 bin 62 ile “.tr”, 29 bin 974 ile “org.tr” ve 27 bin 386 ile “net.tr” uzantısına sahip siteler takip ediyor. Ayrıca, “.web”, “.av”, “.bel”, “.edu” gibi çeşitli mesleki alan adları da sistemde yer alıyor. Bu dağılım, Türkiye’deki dijital kullanım çeşitliliğini gösteriyor.
Söz konusu alan adlarını kullanan internet sitelerinin yüzde 81,2’si Türkiye’de barındırılıyor. Almanya yüzde 6, ABD yüzde 5,3, Fransa yüzde 2,1, Hollanda yüzde 1,6, Kanada yüzde 0,9 ve İngiltere yüzde 0,7 oranında barındırma hizmeti sağlıyor. Diğer ülkelerin payı ise yüzde 2,2 olarak kaydedildi.
BTK, İnternet Alan Adları Yönetmeliği kapsamında “Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması”nın (UÇM) işletilmesine ilişkin usul ve esasları düzenledi. Bu mekanizma, “.tr” uzantılı alan adlarıyla ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların hızlı, etkin ve adil bir şekilde çözüme kavuşturulmasını amaçlıyor.
TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, alan adlarının tahsisi, kullanımı veya ihlali kaynaklı anlaşmazlıklarda alternatif çözüm yolları sunuyor. Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi gibi kuruluşlar, yargı yoluna başvurmadan uyuşmazlıkların giderilmesine katkı sağlıyor.
Yorum Yap