Tarım Bakanlığı gübre krizi için harekete geçti amonyum nitrat gübresi yeniden serbest

Tarım ve Orman Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan küresel belirsizlik ve artan gübre fiyatları nedeniyle çiftçilerin gübreye erişimini sağlamak amacıyla bir dizi yeni önlem aldı. Bu kapsamda, 2016’dan beri yasaklı olan amonyum nitrat gübresinin tarımsal kullanımına yeniden izin verildi, üre gübresi ithalatında gümrük vergisi sıfıra indirildi ve amonyum nitrat ile kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı durduruldu.

Hürmüz Boğazı, dünya genelinde petrolün yüzde 20’sinin ve gübre ham maddelerinin önemli bir kısmının geçtiği stratejik bir koridordur. Bu bölgedeki güvenlik sorunları, gübre ve gübre ham maddelerinin tedarikini olumsuz etkileyerek tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için risk oluşturdu. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başlamasıyla Türkiye, gıda arz güvenliğini ve tarımsal üretimi aksatmamak için tedbirler aldı.

Tarım ve Orman Bakanlığı, savaş riskinin ortaya çıkmasıyla sektörle koordineli çalışmalar yürüttü. Özel sektör aracılığıyla gübre ve gübre ham maddesi tedarikleri yapılarak üreticilerin ihtiyaç duyduğu gübre stokları yeterli seviyeye ulaştırıldı. Ancak Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği belirsizliği, küresel gübre fiyatlarını yükseltti.

Gübre Tedarikinde Yeni Adımlar

Güzlük ekilişler için üst gübre ve yazlık ekilişler için taban gübresinin yoğun kullanıldığı ilkbahar döneminde fiyat artışını kontrol etmek hedeflendi. Bu amaçla, alternatif ülkelerden uygun fiyata üre gübresi temin etmek için yüzde 6,5 olan gümrük vergisi sıfıra çekildi. Ayrıca amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı durdurularak yurt içinde kullanılması sağlandı. Bakanlık, gübre ve gübre ham maddelerini alternatif pazarlardan temin etmek için ilgili ülkelerle görüşmelerini sürdürüyor.

Amonyum Nitrat Gübresi Tarımda Yeniden Kullanımda

Bakanlık, 81 il valiliğine gönderdiği genelgeyle amonyum nitrat gübresinin tarımsal üretimde yeniden kullanımına izin verdi. Bu karar, yerli üretim kapasitesini kullanmayı ve üreticilerin daha uygun fiyatla gübreye erişmesini amaçlıyor. Özellikle kuru tarım şartlarına uygun olan bu gübrenin 2016’dan beri tarımda kullanımı yasaklanmıştı. Nitratlı gübrelerin el yapımı patlayıcı yapımında kullanılmasının engellenmesi amacıyla 8 Haziran 2016’da satış ve sevkiyatları durdurulmuştu.

Genelgeye göre, amonyum nitrat gübresinin satış ve sevkiyatı 30 Mayıs’a kadar gerçekleştirilecek. Gübre üreticisi ve ithalatçı firmalar, dağıtıcılara sevkleri Gübre Takip Sistemi (GTS) üzerinden yapacak. Dağıtıcılar, sevklerin stok kabulünü yapmadan çiftçiye satış tamamlayamayacak.

Çiftçi hak edişleri, Çiftçi Kayıt Sistemi’nde (ÇKS) yer alan arazi büyüklüğü ve ürün deseni dikkate alınarak GTS üzerinden belirlenecek. ÇKS kaydı ve GTS hak edişi olmayan çiftçilere amonyum nitrat gübresi satışı kesinlikle yapılmayacak. İl ve ilçe el yapımı patlayıcı komisyonları, gübre dağıtıcılarının rutin denetimlerini sürdürecek ve aksi davrananlar hakkında suç duyurusunda bulunacak.