Orta Doğu’daki gerilimle geçen hafta küresel piyasalar satıcılı seyretti. Petrol fiyatları yükselirken, enflasyon ve merkez bankalarının adımları yakından izleniyor.
Geçen hafta küresel piyasalar, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimin tırmanmasıyla satıcılı bir seyir izledi. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası İran’ın Hürmüz Boğazı’na yönelik tehditleri, enerji arzı endişelerini artırdı. Bu durum, petrol fiyatlarında sert yükselişlere neden olarak küresel enflasyon risklerini güçlendirdi ve merkez bankalarının para politikalarında temkinli adımlar atabileceği beklentilerini öne çıkardı.
Orta Doğu’daki çatışmalara ilişkin haber akışı yatırımcıların odağında kalmayı sürdürdü. ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran ile “koşulsuz teslimiyet” dışında bir anlaşma olmayacağını belirtti. Bu açıklama, bölgedeki tansiyonun düşme ihtimalini zayıflattı.
Jeopolitik riskler altında izlenen makroekonomik veri tarafında, ABD’de özel sektör istihdamı şubatta beklentilerin üzerinde arttı. Ancak cuma günü yayımlanan tarım dışı istihdam verisi 92 bin kişi azalarak iş gücü piyasasındaki soğuma eğiliminin devam ettiğini gösterdi. Bu durum, ekonomik durgunluk endişelerini bir miktar belirginleştirdi.
Verilerin alt kırılımları, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek aylarda enflasyon-resesyon ikilemiyle karşılaşabileceğini ima etti. Analistler, gelecek hafta ABD’de açıklanacak enflasyon verilerinin piyasaların odağında yer alacağını belirtti. Fed’in politika adımlarına ilişkin ipuçları bu verilerde aranacak.
Fed yetkilileri de para politikasına dair değerlendirmelerde bulundu. San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, şubat ayına ilişkin zayıf istihdam verilerinin karar alma ortamını zorlaştırdığını ifade etti. Boston Fed Başkanı Susan Collins ise enflasyonun yüzde 2 hedefine kalıcı olarak inmesi için net kanıtlar aradığını ve bunun yılın ikinci yarısında gerçekleşebileceğini kaydetti.
Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, faiz oranlarının bir süre daha sabit tutulması gerektiğini vurguladı. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran ise zayıf istihdam verilerinin faiz indirimi gerekçesini güçlendirdiğini aktardı. Miran, enflasyon sorunları olmadığını belirterek iş gücü piyasasının daha fazla destek alabileceğini söyledi.
Para piyasalarındaki fiyatlamalar, Fed’in bu ay politika faizini sabit bırakacağına kesin gözüyle baktı. Bankanın temmuz toplantısına kadar faiz indirimi yapmayacağı tahminleri öne çıktı. Temmuz ayına ilişkin fiyatlamalar, yüzde 60 ihtimalle politika faizinin düşürüleceğini, yüzde 40 ihtimalle sabit bırakılacağını gösterdi.
Petrol fiyatlarının ABD’de enflasyonu körükleyeceğine dair endişeler, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizini yükseltti. Tahvil faizi geçen haftayı yaklaşık 20 baz puan artışla yüzde 4,14 seviyesinde tamamladı. Jeopolitik riskler ve Fed’e yönelik zayıflayan gevşeme ihtimalleri, dolar endeksinin yüzde 1,4 artışla Temmuz 2025’ten bu yana en hızlı haftalık yükselişini kaydetmesine neden oldu.
Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleri, altının ons fiyatının alternatif maliyetini artırdı. Altın, jeopolitik risklere rağmen yüzde 1,75 düşüşle 5 bin 170 dolardan haftayı kapattı. Orta Doğu’daki gerilim ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların aksaması, Brent petrolün varil fiyatını yüzde 24,4 yükselişle 90 dolara taşıdı. Bu, Nisan 2024’ten bu yana en yüksek seviye oldu.
New York borsasında geçen hafta negatif bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda S&P 500 yüzde 2,02, Nasdaq endeksi yüzde 1,27 ve Dow Jones endeksi yüzde 3,01 düştü. Kurumsal tarafta, BlackRock’ın özel kredi fonlarından para çekme işlemlerini sınırladığına yönelik haberler endişeleri artırdı. Şirketin hisseleri cuma günü yüzde 7,1 değer kaybetti.
Amerikan ekonomisindeki mevcut duruma ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı Fed’in “Bej Kitap” raporunun şubat sayısı yayımlandı. Raporda, genel ekonomik faaliyetin 12 Fed bölgesinin 7’sinde “hafif ila orta” düzeyde arttığı belirtildi. Faaliyetlerin yatay seyrettiğini ya da düştüğünü bildiren bölge sayısı ise 4’ten 5’e yükseldi.
Genel olarak ekonomik beklentilerin iyimser olduğu aktarılan raporda, çoğu bölgenin gelecek aylarda hafif ila orta düzeyde büyüme beklediği değerlendirmesi yer aldı. Gelecek hafta ABD’de ikinci el konut satışları, enflasyon, dış ticaret dengesi, işsizlik maaşı başvuruları ve kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi gibi önemli veriler takip edilecek.
Avrupa borsaları da geçen hafta satış ağırlıklı bir seyir izledi. Jeopolitik risklerin etkisiyle oluşan arz endişelerinin petrol fiyatlarını yükseltmesi, bölge piyasalarına negatif yansıdı. Enflasyonist baskıların artabileceği tahminleri, Avrupa Merkez Bankasına (ECB) yönelik faiz artırımı beklentilerini güçlendirdi.
Eurostat verilerine göre, Avro Bölgesi’nde mevsimsellikten arındırılmış GSYH, 2025’in dördüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,2 arttı. Yıllık bazda ise yüzde 1,2 ile tahminlerin altında yükseliş gösterdi. ABD Başkanı Trump, üslerini ABD’ye kullandırmayan İspanya’ya sert tepki göstererek ticari ilişkileri kesebilecekleri mesajını verdi.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını “çok büyük bir hata ve tamamen yasa dışı” olarak tanımladı. Sanchez, saldırıların dünya barışını ve ailelerin refahını olumsuz etkilediğini söyledi. Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, çatışmanın uzamasının enerji fiyatlarını yüksek tutarak Avro Bölgesi’nde enflasyonu artırabileceği ve ekonomik faaliyetleri zayıflatabileceği uyarısında bulundu.
Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 5,72, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 6,48, Almanya’da DAX endeksi yüzde 6,53 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 6,84 düştü. Gelecek hafta Almanya’da sanayi üretimi ve enflasyon, Avro Bölgesi ve İngiltere’de sanayi üretimi verileri karşılanacak.
Asya borsaları da geçen hafta satış baskısı gördü. ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndan enerji akışını donanma desteğiyle sağlayabileceğini duyurması, hafta ortasında endişeleri bir miktar azalttı. Ancak enerji tedarikine yönelik sorunlar temel gündem maddesi olmaya devam etti.
Güney Kore Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, İran’daki gelişmelerin ülkeye etkisini değerlendirmek üzere acil durum toplantısı düzenledi. Bakanlık, Orta Doğu’daki krizin uzaması senaryosuna karşı ülkenin yeterli petrol rezervine sahip olduğunu belirtti. Hükümet, Hürmüz Boğazı’ndaki kapanmaya karşı Orta Doğu dışındaki bölgelerden ilave petrol tedariki sağlamak için çalışacağını kaydetti.
Çin Başbakanı Li Çiang, Çin Ulusal Halk Kongresi’nde hükümetin çalışma raporunu sundu. Çin hükümeti, 2026’da ülke ekonomisinin yüzde 4,5 ila 5 büyümesini hedeflediğini açıkladı. Bu hedef, önceki 3 yıllık dönemdeki yüzde 5 civarı büyüme hedefinin gerisine çekildi. Savunma harcamalarının bu yıl yüzde 7 artışla 1 trilyon 909 milyar 561 milyon yuana çıkarılması da bütçe taslağında yer aldı.
Bölgede açıklanan makroekonomik veriler de yakından takip edildi. Güney Kore’de şubat ayında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 2 artışla beklentilerin altında gerçekleşti. Japonya’da imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) şubatta 53 değeri ile beklentileri aştı.
Analistler, Japonya’da halihazırda süregelen enflasyonist baskılar dikkate alındığında, Orta Doğu’daki gerilimle artan enerji maliyetlerinin Japonya Merkez Bankası’nı (BoJ) faiz artırımı konusunda zorlayabileceğini kaydetti. Haftalık bazda Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 10,56, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 3,28, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 5,49 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,93 geriledi.
Gelecek hafta Japonya’da dış ticaret dengesi, büyüme ve Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verileri takip edilecek.
Yurt içinde geçen hafta satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, haftalık bazda yüzde 6,74 düşüşle 12.792,81 puandan kapandı. Gelecek hafta gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) açıklayacağı para politikası kararları ile ödemeler dengesi verilerine çevrildi. AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, mart ayında TCMB’nin politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, petrol fiyatlarındaki artışın etkisini azaltmak için eşel mobil sisteminin geçici devreye alındığını bildirdi. Şimşek, “Jeopolitik gelişmelerin ekonomiye etkisini sınırlamak amacıyla kamu maliyesi olarak dezenflasyonu önceliklendiren önemli bir adım attık” ifadesini kullandı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, AB Komisyonu Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos ile Sanayi Hızlandırma Yasası taslağını görüştü.
Bolat, Türkiye ve AB arasındaki ticaret ve ekonomik entegrasyonun geliştirilmesine yönelik adımlar üzerinde çalışmaların sürdürüleceği mutabakatına varıldığını belirtti. Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 44,0770’ten tamamladı. Gelecek hafta yurt içinde sanayi üretimi, TCMB faiz kararı, cari denge ve konut satışları takip edilecek.
Yorum Yap