İran’ın enerji arzını kısıtlama endişeleri ve Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması küresel piyasalarda satış baskısı yaratırken, petrol fiyatları yükselişte.
Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler ve İran’ın enerji arzını daha da kısıtlama endişeleri küresel piyasalarda belirgin bir satış baskısı oluşturdu. Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalacağı açıklamasıyla birlikte petrol fiyatları yükselişe geçerken, yatırımcılar riskten kaçınarak borsalarda düşüşlere neden oldu.
ABD-İsrail ve İran arasındaki çatışmaların çözüme kavuşacağına dair umutların azalması, piyasalarda risk algısını yüksek tutuyor. İran’ın yeni lideri Mücteba Hüseyni Hamaney, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmaya devam etmesi gerektiğini belirtti. İran Silahlı Kuvvetleri de Boğaz’ın kontrolünü ellerinde tuttuklarını ve ABD’ye geçiş hakkı tanımayacaklarını bildirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin dünyanın en büyük petrol üreticisi olduğunu vurguladı. Petrol fiyatları yükseldiğinde çok para kazandıklarını ifade eden Trump, İran’ın nükleer silaha sahip olmasını engellemenin daha önemli olduğunu savundu. Trump, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın faiz oranlarını derhal düşürmesi gerektiğini de ekledi.
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara çıkmasının olası olmadığını belirtti. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise enerji ürünlerinin limanlara kesintisiz ulaşımı için Amerikan gemilerine geçici muafiyet getirme ihtimalini değerlendirdiklerini açıkladı.
Makroekonomik verilerde, ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 7 Mart haftasında 213 bine düşerek beklentilerin altında kaldı. ABD’nin ocak ayı dış ticaret açığı da yüzde 25,3 azalışla 54,5 milyar dolara geriledi. Fed Denetimden Sorumlu Başkan Yardımcısı Michelle Bowman, bankaların sermaye gerekliliklerinde düzenlemeler yapılacağını ve Basel III’ün son aşamasını uygulamak için kurallar önereceklerini duyurdu.
Morgan Stanley ve Cliffwater’ın özel kredi fonlarından para çıkışlarını sınırladığı haberleri piyasalarda risk algısını artırdı. Analistler, Fed’in enflasyon göstergesi olan Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) verisinin bugün piyasaya ışık tutacağını belirtti.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,26’da seyrederken, 2 yıllık tahvil faizi yüzde 3,74 seviyelerinde dengelendi. Yatırımcıların güvenli liman varlıklara yönelmesiyle dolar endeksi yüzde 0,2 artışla 99,9 seviyesine yükseldi. Altının onsu yüzde 0,5 artışla 5 bin 107 dolardan işlem görürken, Brent petrolün varili yüzde 1 azalışla 98,1 dolara gerilemesine rağmen yüksek seviyelerini korudu.
New York borsası, petrol fiyatlarındaki yükselişin neden olduğu satış baskısıyla negatif bir seyir izledi. Dow Jones endeksi yüzde 1,56, S&P 500 endeksi yüzde 1,52 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,78 değer kaybetti.
Avrupa borsaları, Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler, petrol fiyatlarındaki dalgalanma ve ABD’nin yeni ticaret incelemeleri başlatacağı endişeleriyle günü düşüşle tamamladı. Enerji fiyatlarındaki oynaklık ve belirsizlikler, borsalar üzerindeki baskıyı artırdı.
Almanya’nın önde gelen ekonomi enstitüleri, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu tırmandıracağı ve alım gücünü zayıflatacağı uyarısında bulundu. Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü (IfW) enflasyonun yüzde 2,5’e ulaşacağını öngörürken, Ifo Enstitüsü büyüme tahminini yüzde 0,8’e düşürdü.
Avrupa genelinde bankacılık hisseleri, Orta Doğu kaynaklı risklerle değer kaybetti. HSBC yüzde 6, Deutsche Bank yüzde 5,3 ve Thyssenkrupp yüzde 8 geriledi.
Buna karşın, İtalyan savunma şirketi Leonardo beklentilerin üzerinde kar açıklamasıyla günü yüzde 5,7 artıda kapattı. Alman lüks otomotiv üreticisi BMW yüzde 1,1, Zalando yüzde 9,5 ve RWE yüzde 3,9 değer kazandı.
İngiltere, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üye ülkelerinin stratejik petrol rezervlerinden 400 milyon varili koordineli şekilde serbest bırakma kararı kapsamında 13,5 milyon varilini karşılayacağını duyurdu.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,47, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,71, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,71 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,21 değer kaybetti.
Söz konusu gelişmelerin yarattığı satış baskısı Asya borsalarına da yansıdı. Bölgenin Orta Doğu’dan gelen petrol tedarikine büyük ölçüde bağımlı olması, uzun süreli bir tedarik kesintisinin ekonomik faaliyetlerde aksamalara yol açacağı endişesini artırdı.
Güney Kore’nin nafta ihracatını kısıtladığı haberleri piyasaları etkilerken, Japon otomobil üreticisi Honda Motor’un yıllık zarar öngörmesi hisselerini yaklaşık yüzde 6 geriletti. Kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 ve Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 2,2 değer kaybetti.
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,65 değer kazanarak 13.286,12 puandan tamamladı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) nisan vadeli kontrat yüzde 0,19 azalışla 15.486,00 puandan işlem gördü.
Dolar/TL, dün günü yüzde 0,1 artışla 44,1456’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasada 44,1900’dan işlem görüyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizini yüzde 37’de sabit tuttuğunu açıkladı. Kurul, jeopolitik gelişmelerin enflasyon görünümüne etkilerini yakından takip ettiklerini bildirdi.
Analistler, bugün yurt içinde Piyasa Katılımcıları Anketi, yurt dışında ise ABD’de büyüme, PCE fiyat endeksi ve JOLTS açık iş sayısı gibi yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtti. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.500 puanın direnç, 13.200 ve 13.100 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.
Yorum Yap