Akıllı telefon ve tablet kullanımı, “telefon boynu sendromu” vakalarını artırıyor. Uzmanlar, özellikle çocuklarda görülen risklere dikkat çekti.
Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Seyhan Orak, akıllı telefon ve tablet gibi dijital cihaz kullanımının yaygınlaşmasıyla “telefon boynu sendromu” vakalarında ciddi artış yaşandığını açıkladı. Orak, özellikle 8-10 yaş grubundaki çocuklarda bu durumun belirgin şekilde yükseldiğini ve başın uzun süre öne eğik tutulmasının omurgaya binen yükü katlayarak artırdığını belirtti.
Op. Dr. Orak, insan başının normalde 4-5 kilogram ağırlığında olduğunu, ancak baş 15 derecelik bir açıyla öne eğildiğinde omurgaya binen yükün yaklaşık 12 kilograma çıktığını vurguladı. Bu yükün 60 derecelik bir eğimde 25-30 kilograma kadar ulaşabildiğini söyleyen Orak, bu durumun kısa vadede kas yorgunluğuna, uzun vadede ise kas, bağ ve disk yapılarında mikroskobik hasarlara yol açtığını ifade etti.
Telefon boynu sendromunun en sık 12-35 yaş aralığında görüldüğünü belirten Op. Dr. Seyhan Orak, son yıllarda bu durumun çok daha küçük yaş gruplarına indiğini kaydetti. Erken dönemde başlayan postür bozukluklarının ilerleyen yıllarda kalıcı hale gelme riskini artırdığını dile getiren Orak, uzun süreli yanlış duruşun omurganın doğal yapısını bozduğunu ifade etti.
Orak, boyun bölgesinde normalde bulunan servikal lordozun düzleşebileceğini, hatta bazı durumlarda tersine dönebileceğini açıkladı. Kas dengesizliğinin gelişebileceğini, ön taraftaki kasların kısalırken arka taraftaki kasların zayıflayabileceğini belirtti. Bu dengesizlik omurganın destek mekanizmasını bozuyor. Diskler üzerinde asimetrik basınç oluştuğunu ve bunun disk dejenerasyonuna, faset eklem zorlanmalarına ve miyofasiyal ağrı sendromuna zemin hazırladığını vurguladı.
Telefon boynu sendromunun ilerleyen süreçte daha ciddi nörolojik problemlere yol açabileceğini kaydeden Op. Dr. Seyhan Orak, uzun vadede boyun fıtığı gelişimi ve omurilik kanalında daralma görülebileceğini ifade etti. Bu durumun sinir köklerinin baskı altında kalmasına neden olduğunu, sinir sıkışmalarının ağrı, uyuşma, karıncalanma ve güç kaybı gibi bulgularla kendini gösterebileceğini belirtti. Orak, ileri vakalarda cerrahi müdahale gerektiren tabloların ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu.
Hastalığın en sık görülen belirtisinin boyun ağrısı olduğunu dile getiren Orak, buna omuz ve sırt bölgesine yayılan ağrıların eşlik edebileceğini aktardı. Özellikle ense kökenli baş ağrılarına dikkat edilmesi gerektiğini belirten Orak, boyunda sertlik ve uzun süreli kullanım sonrası artan yorgunluk hissinin sık görüldüğünü söyledi.
İlerleyen aşamalarda baş dönmesi, kollarda, sırtta ve göğüs bölgesinde karıncalanma ve uyuşma gibi nörolojik bulgular ortaya çıkabiliyor. Op. Dr. Orak, bu belirtilerin durumun yalnızca kas kaynaklı olmadığını, sinir yapılarının da etkilenmeye başladığını gösterebileceğini ifade etti.
Önlem alınmadığında telefon boynu sendromunun zamanla kronikleşebildiğini söyleyen Orak, bu durumda servikal disk hernisi yani boyun fıtığı gelişebileceğini belirtti. Kronik postür bozukluğunun kalıcı hale gelebileceğini ve servikal spondiloz gibi dejeneratif omurga hastalıklarının ortaya çıkabileceğini vurguladı. Orak, nadir de olsa ileri olgularda denge problemleri ve ince motor becerilerde kayıplar gibi daha ciddi nörolojik sorunlarla karşılaşmanın mümkün olduğunu ekledi.
Op. Dr. Seyhan Orak, telefon kullanımı için tamamen zararsız kabul edilebilecek kesin bir süre olmadığını, ancak uzun süre kesintisiz kullanımın risk oluşturduğunu belirtti. Orak, “20-20-20 kuralı”nın önemine dikkat çekerek, her 20 dakikalık kullanım sonrası en az 20 saniyelik mola verilmesini önerdi.
Orak, günlük kullanım süresinin yetişkinlerde mümkünse 2-3 saat ile sınırlandırılması gerektiğini, çocuklarda ise bu sürenin yaşa bağlı olarak 1-2 saat aralığını geçmemesi gerektiğini ifade etti. Telefon kullanımında en kritik noktanın doğru duruş olduğunu vurgulayan Orak, cihazın göz hizasında tutulması gerektiğini belirtti. Başın öne eğilmesinin omurgaya binen yükü belirgin şekilde artırdığını aktardı.
Dirseklerin desteklenmesi, sırtın dik tutulması ve mümkünse bir yüzey tarafından desteklenmesinin önemli olduğunu dile getiren Orak, uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçınılmasını ve düzenli aralıklarla hareket edilmesini tavsiye etti. Bu basit önlemlerin uzun vadede omurga sağlığını korumada oldukça etkili olduğunu kaydetti. Ailelerin rol model olmasının önemine de değinen Orak, sağlıklı teknoloji kullanım alışkanlıklarının önce yetişkinler tarafından benimsenmesi gerektiğini söyledi.
Op. Dr. Seyhan Orak, telefon boynu sendromunun erken dönemde fark edildiğinde büyük ölçüde geri döndürülebilir bir durum olduğunu belirtti. Bu süreçte en önemli yaklaşımın postür eğitimi ve egzersiz olduğunu vurguladı. Özellikle servikal ekstansör kasları güçlendiren egzersizler ve skapular stabilizasyon çalışmalarının önerildiğini aktardı. Fizik tedavi uygulamalarının da tedavi sürecine katkı sağladığını dile getiren Orak, daha ileri vakalarda ilaç tedavisi, nadir durumlarda ise cerrahi müdahalenin gündeme gelebileceğini sözlerine ekledi.
Yorum Yap