Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, savaşın dezenflasyon sürecini olumsuz etkilediğini ancak fiyat istikrarı kararlılıklarını değiştirmeyeceğini açıkladı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda yaptığı sunumda, ABD/İsrail ile İran arasındaki savaşın dezenflasyon sürecini olumsuz etkilediğini belirtti. Karahan, jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatlarını kesin olarak artırdığını ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının küresel enerji arzı için risk oluşturduğunu vurguladı. Tüm bu etkilere rağmen, TCMB’nin fiyat istikrarı temel amacından sapmayacağını ve para politikası araçlarını bu doğrultuda kullanmaya devam edeceklerini ifade etti.
Geçen aylarda jeopolitik gelişmelerin belirleyici olduğuna dikkat çeken Karahan, savaşın etkilerinin başta enerji ve ulaştırma hizmet fiyatlarında hissedildiğini aktardı. Petrol fiyatlarındaki oynaklık son dönemde azalsa da tarihsel ortalamasının üzerinde seyrettiğini dile getirdi. Endüstriyel metal ve tarımsal emtialar kaynaklı olarak enerji dışı fiyatlarda da artış gözlendiğini sözlerine ekledi.
TCMB Başkanı Karahan, enerji fiyatlarına bağlı olarak küresel ölçekte manşet enflasyonun yükseldiğini ve bu duruma karşı para politikalarının ilk tepkisinin sınırlı kaldığını kaydetti. Gelişmiş ülkelerde daha önce beklenen faiz indirimlerinin ötelendiğini belirten Karahan, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yıl boyunca politika faizini değiştirmeyeceğinin fiyatlandığını aktardı. Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) ise yılın ikinci yarısında politika faizini artırmasının beklendiğini ifade etti. Karahan, bundan sonraki süreçte savaşın gelişimi ile enerji nakliyatındaki aksamaların boyutunun ve süresinin belirleyici olacağını söyledi.
Türkiye’nin ekonomik göstergelerine ilişkin bilgi veren Karahan, sıkı para politikalarının hedeflenen sonucu olarak talep kompozisyonunda dengeli seyrin devam ettiğini bildirdi. Küresel ticaretteki zorluklara rağmen geçen ay ihracatta artış, ithalatta ise azalış gerçekleşti. Yüksek enerji fiyatları nedeniyle enerji ithalatı artsa da altın ve enerji hariç ithalatta düşüş yaşandı, böylece dış ticaret açığı nisan ayında ilk çeyreğe kıyasla geriledi.
Karahan, cari açığın yılın ilk çeyreğinde dış ticaret ve hizmetler dengesindeki görünüme bağlı olarak arttığını, ancak milli gelire oran olarak tarihsel ortalamaların altında kalmayı sürdürdüğünü söyledi. Savaşın enerji fiyatlarında tetiklediği hızlı yükselişin, mart ayındaki enerji ithalatında belirgin artışa neden olduğunu aktardı. Bir önceki çeyreğe göre gerileyen altın ithalatının ise cari dengeye pozitif katkı verdiğine dikkat çekti.
Nisan itibarıyla yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 32,4 seviyesinde gerçekleştiğini hatırlatan Karahan, Mayıs 2024’te ulaşılan zirveyle kıyaslandığında enflasyonda belirgin bir düşüş yaşandığını ancak yüksek seyrin korunduğunu ifade etti. Enflasyonun ana eğilim göstergelerinin son üç aylık ortalamalarında bir miktar yükselişe işaret ettiğini belirtti. Yılın ilk dört ayındaki fiyat artışlarına bakıldığında, temel mal ve hizmet gibi çekirdek gruplarda yavaşlama, ancak gıda ve enerjide yükselme gözlendiğini kaydetti.
TCMB Başkanı Fatih Karahan, şubat sonunda Orta Doğu’da başlayan gerilim kaynaklı artan belirsizliklerin ham petrol, doğal gaz ve emtia fiyatlarında yüksek oynaklıklara ve artışa neden olduğunu dile getirdi. Söz konusu unsurların enflasyon görünümü üzerinde oluşturabileceği riskleri sınırlamak amacıyla zamanlı bir şekilde bazı tedbirler aldıklarını anlattı. TL mevduat, kredi büyümesi ve likidite yönetimi odaklı makroihtiyati tedbirleri sıkı para politikası duruşlarını desteklemek üzere uygulamaya devam ettiklerini ifade etti. Karahan, KKM hesaplarının açılması ve yenilenmesi uygulamasının 2025’te sonlandırıldığını ve bu hesaplarda çok sınırlı bir bakiye kaldığını sözlerine ekledi.
Jeopolitik gelişmeler sırasında hane halkında döviz talebinin oluşmadığını belirten Karahan, mart ayının son haftasında altın fiyatlarında görülen hızlı gerilemenin hane halkının altın talebinde bir yükselişe yol açtığını söyledi. Ancak takip eden dönemde altın fiyatlarının daha dengeli bir patikaya oturmasıyla bu talebin sona erdiğini, döviz tarafında ise satış eğiliminin devam ettiğini aktardı. Karahan, jeopolitik gelişmeler sonucu 27 Mart’ta 155 milyar dolara gerileyen brüt rezervlerin, takip eden dönemde 16 milyar dolar artış göstererek 24 Nisan’da 171 milyar dolara ulaştığını bildirdi. Swap hariç net rezervlerin ise 17 milyar dolar artışla 36 milyar dolara yükseldiğini vurguladı.
TCMB Başkanı Fatih Karahan, jeopolitik gelişmelerin neden olduğu arz şoklarının dezenflasyon sürecini olumsuz etkilemesine rağmen, bu durumun fiyat istikrarına ulaşma yolundaki kararlılıklarını değiştirmeyeceğini ifade etti. Yaşanan gelişmelerin orta vadeli enflasyon görünümü üzerindeki yansımalarının, para politikası duruşuyla şekilleneceğini belirtti. Karahan, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunu sürdüreceklerini, çünkü fiyat istikrarının sürdürülebilir büyüme ve toplumsal refah artışı için ön koşul olduğunu vurguladı.
Yorum Yap