Denizlerdeki hayalet ağ sorununa çözüm arayışında önemli bir adım atıldı. Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencilerinin geliştirdiği suda çözünebilen ağ projesi, TEKNOFEST’te birincilik kazandı.
Denizlerde çevre felaketine yol açan ve ‘hayalet ağ’ olarak bilinen terk edilmiş balıkçı ağlarının yerine geçecek, suda çözünebilen ağlar geliştiriliyor. Manisa Celal Bayar Üniversitesi öğrencilerinden oluşan Pagit Spektrum: DEEPNETS ekibi, geliştirdikleri ‘Eriyebilen Ağlar’ projesiyle TEKNOFEST KKTC 2025 Araştırma Projeleri Yarışması’nda birincilik elde etti.
Hayalet ağlar, ömrünü tamamlaması, kaybolması veya kazalar sonucu denizlerde kalarak ekosisteme büyük zarar veriyor. Bu ağlar, deniz canlılarının üreme dönemlerinde dahi takılmasına ve acı verici ölümlerine neden oluyor. Yunus, kaplumbağa, köpekbalığı gibi deniz canlılarının yanı sıra deniz kuşları da bu ağlara takılarak yaşamını yitiriyor.
Deniz tabanındaki yaşamı tehdit eden, mercan resiflerini bozan hayalet ağlar, yüzlerce yıl boyunca suyu kirletmeye ve canlılara zarar vermeye devam ediyor. Suda çözündüklerinde ise mikroplastiklere dönüşerek balıklar aracılığıyla insan vücuduna geri dönüyor ve kanser gibi hastalıklara yol açma riski taşıyor. Bu ağların denizden toplanması da ciddi kaynak ve zaman kaybına yol açıyor. Türkiye, son 11 yılda 2,9 milyon metrekarelik hayalet ağ temizliği gerçekleştirdi.
Bu küresel soruna çözüm arayışları sürerken, Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nden genç bir ekip umut verdi. Pagit Spektrum: DEEPNETS ekibi, ‘Eriyebilen Ağlar’ projesiyle çevre ve enerji kategorisinde birincilik kazandı. Ekipte Elektrik-Elektronik Mühendisliği, Biyomühendislik ve Bilgisayar Mühendisliği bölümlerinden öğrenciler yer alıyor. Projenin akademik danışmanlığını Mehmet Nuri Öğüt üstlenirken, TÜBİTAK da çalışmaya destek veriyor.
Üniversite bünyesinde devam eden çalışmalarda, ağların deniz ortamındaki dayanıklılığı, kontrollü çözünme süresi ve mekanik performansı üzerine optimizasyonlar yapılıyor. Laboratuvar verilerini denizde doğrulayabilmek amacıyla balıkçılık kooperatifleriyle pilot uygulama görüşmeleri planlanıyor. Bu adımlarla hem çevresel etkiler hem de kullanım performansı detaylı analiz edilecek.
Çalışmanın temelini, suda çözünebilen biyopolimer tabanlı yapılar oluşturuyor. Petrol bazlı olmayan bu malzeme, denizde kaybolduğunda veya bırakıldığında doğaya ve deniz canlılarına zarar vermeden çözünmeyi hedefliyor. Aynı zamanda sağlamlık ve ekonomiklik de önceliklendiriliyor. Patent çalışmaları süren projenin, tamamlanmasının ardından birkaç yıl içinde kullanıma sunulması hedefleniyor.
Pagit Spektrum: DEEPNETS ekibi ağı üretmeyecek; seri üretim, patent haklarını alan firmalar tarafından yapılacak. Bu durum, balıkçılık sektöründe hızlı bir dönüşümün önünü açacak. Ekibin hedefi, 2030’lardan itibaren
Yorum Yap